Ommetje Rhede (Ems)

Vandaag heb ik een wandeling gemaakt in en rondom onze partnergemeente Rhede (Ems). In het "Emsländer Platt" Rheen an de Ämße genoemd.

Ik begon mijn wandeling over de rondweg ten zuiden van het dorp. Tussen de houtwallen en graslanden door.

Een gluurder

Deze graven op zijn uitzonderlijk groot. Ongeveer 5 x 2 meter.

De ijs- en rodelbaan

Even testen of ik op het ijs kan staan.

Het vijver is het park is deels bevroren. Dus kunnen de watervogels nog een visje vangen.

Deze sluisdeuren zijn gebouwd in 1875.

"Die Alte Rheder Kirche" van de voormalige St. Nicolaasparochie. De toren bij de 13e eeuwse kerk is gebouwd in 1470.  Tegenwoordig is de Landkreis Emsland eigenaar van de kerk en wordt het gebruikt voor herdenkingen en concerten.

Een van de pronkstukken in de kerk is een Italiaanse orgel. Deze is rond 1755 gebouwd door de orgelbouwersfamilie Cimino.

Mooi houtsnijwerk

Oude kerkklokken

Alter Dorfbrunnen im Sudende

Kunstenaar Hellerbernd (1878-1937) werd in de gemeente Rhede geboren als Bernhard Heller. Naast houtsnijwerk maakte Hellerbernd ook gedichten. Hij leefde altijd in armoede. Dit is te lezen in zijn gedicht "So bün ick". Dit beeld op het marktplein is in 2015 gemaakt door Klaus Wolf Simon.

De St. Nikolauskirche.

Het interieur van de kerk.

De details.

Een altaarschel.

Deze snelgroeiende Tulpenboom (Liriodendron tulipifera) staat voor het gemeentehuis van Rhede. De boom is een geschenk van de gemeente Bellingwedde ter ere van de opening van het gemeentehuis op 9 juli 1999.

Een Selfiespiegel

Klik hier voor details van het Ommetje

Oma prooi der wormen

Volgens het grafschrift is mijn betovergrootmoeder Albertje Bloema in 1892 ten prooi gevallen aan de wormen !

Dit staat op haar graf:

Afgemat door 
lichaamskwalen 
Uitgeteerd door 
ziekte en pijn 
Moest ik in den 
grafkuil dalen 
en een prooi 
der wormen zijn

Dit grafschrift, Wormenverzen genoemd,  kwam in de 19e en 20 ste eeuw slechts enkele keren meer voor. Op het graf van Heike Berents Bakker (1848) te Uithuizermeeden, Anje Omkes Groot (1817-188) te Leermens, Fennechien Arends (1875-1938) te Odoorn en Wiepke Schipper (1837-1907) te Noordbroek. Maar ook in Oude Pekela en Ter Apel is dit grafschrift te vinden. In een aantal gevallen staat het grafschrift achter op de zerk.

In 2010 stond in het NRC een artikel over bovenstaand grafschrift. Klik hier voor het artikel.
In de Volkskrant werd de vraag gesteld: "Was dit humor of een zwaar gereformeerde waarschuwing ?".
Klik hier voor het artikel.

Als ik beide krantenartikelen lees komt bij mij de vraag op:
"Zou Hendrik de Cock de maker van het grafschrift zijn ? "

Wie was Albertje Bloema eigenlijk ?

Albertje werd geboren op 27 mei 1826 te Wagenborgen, gemeente Termunten. Albertje Bloema was de dochter van molenaar Fokke Harms Bloema en Ilbina Geerts Wildeman. Daarom kom je soms de naam Albertje Fokkes Bloema tegen. (In sommige stukken staat Fokko ipv Fokke). Ze was van beroep Stoffenverfster.

Ze huwde op 26 oktober 1849 te Delfzijl met dagloner Bene Smit. Bene was geboren op 13 april 1822 te Spiek en overleed op 23 mei 1870 te Farmsum. In 1852 was Bene "blaauwverwer". Ze kregen 8 kinderen. Die zijn allemaal geboren in Farmsum, gemeente Delfzijl.

Hilbina  (21-12-1850)
Fokko (02-06-1852)
Hendrik (27-01-1854)
Hilbina (18-03-1856)
Gerhard Bene (29-06-1858) - de opa van mijn moeder
Ludde (10-02-1862)
Thies (31-03-1864l)
Frouke (04-10-1866)

Albertje overleed op 23 september 1892 te Farmsum, gemeente Delfzijl. Ze ligt begraven op de algemene begraafplaats aan de Bredelaan van Farmsum.

Rust Westerwolds reeën elftal

Vreemde kostgangers

Vanavond heb ik in een afgeladen Cultuurhuis De Klinker een voorstelling van Vreemde Kostgangers bezocht. Vreemde Kostgangers, het 210 jaar oude trio bestaat uit George Kooymans (Golden Earring), Boudewijn de Groot en Henny Vrienten (Doe Maar).

De voorstelling bevatte voornamelijk nieuw repertoire zoals: De roeiboot en ik, Scheiding, Touwtje uit de deur, Nooit meer naar Brabant, Schrijven, Half leeg = half vol, Nat, Dynamiet, Ik heb een hekel aan de Blues.

De humor in het "Ieder voor zich" is geweldig. Het lied gaat over de broers Hendrik, Gerrit en Bertus. Deze vrijgezelle boertjes wonen samen in een boerderij in Ootmarsum. Ze deden altijd met z'n drieën alles samen. Maar toen vond Gerrit de dochter van de snoepfabrikant en werd het onrustig in Ootmarsum. Later vond ook Hendrik een lief en bleef Bertus over. Eind goed al goed. Uiteindelijk raakte Bertus verliefd op de stalknecht.

Maar in een nummer als "Water bij de wijn", geschreven door Boudewijn de Groot, komt de protestzanger in hem weer boven.

"Als kleuter krijg je te horen 
Wat je allemaal niet mag 
De eerste wet die je moet leren 
Die van het ouderlijk gezag 
En ben je dan volwassen je jeugdigheid in spijt W
ordt je geacht je te richten naar wet en autoriteit 
Ik wil nooit meer dat gevoel van iets te moeten 
Ik wil nooit meer de man van ja en amen zijn 
Ik ben een heel bescheiden mens 
Ok maar alles heeft een grens 
Ik doe nooit meer zoveel water bij de wijn 
Nooit meer zoveel water bij de wijn"

Aan het slot van de voorstelling kwamen de oude hits voorbij als Dong Dong Diki Digi Dong, Just a little bit of peace in my heart, Sinds een dag of twee, Is dit alles, Als de rook om je hoofd is verdwenen, Jimmy en het door prachtige door Lennaert Nijgh geschreven nummer Leonardo.

Het was een leuke avond. Mooie teksten, zang, gitaarmuziek en humor. Als ik toch iets negatief moet zeggen dan vind ik het slordig dat De Klinker was vergeten om de stoelen van de eerste rij te plaatsen. Daar kwamen ze 10 minuten voor het optreden pas achter. Maar na het eerste nummers was iedereen dat al weer vergeten !

Even drogen

Aalscholver