woensdag 29 juli 2026

Dwars door Brabant (rustdag)

 

Vandaag was het te warm voor een lange wandeling. Dus heb ik een rustdag genomen en heb de camperplaats van het Limburgse Roggel verruild voor camperplaats Veldgeluck nabij het Brabandtse Erp. Bij vertrek uit Roggel zag ik deze Dutton uit 1970 staan. 


Aangekomen in Erp heb ik een klein rondje door de omgeving gefietst.


Standbeelden van Bonfire en Salinero de twee olympische paarden van dressuuramazone Anky van Grunsven. Bonfire is gemaakt door Toon Grassens en Salinero door Jannelies Raaijmakers.


De Stoomzuivelfabriek St. Jozef uit 1916.


De Sint Servatiuskerk uit 1844.


Het voormalig raadhuis van Erp is gebouwd rond 1791.


De Gleuvenglijder is nieuw voor mij.


Aan de rand van de camperplaats staat een kleurrijk mengsel van Zinnia elegans. De bloemen trekken veel vlinders en insecten aan.


Zweefvlieg


Kolibrievlinder


Kolibrievlinder


Distelvlinder


Atalanta


Dennenpijlstaart


Gamma-uil


Gamma-uil


Groene kikker.


dinsdag 28 juli 2026

Museum Klok & Peel

 


Dwars door Brabant 5

 


Helenaveen & Klazienaveen

Helenaveen en Klazienaveen delen een oorsprong in het uitgestrekte hoogveen dat ooit grote delen van Noord-Limburg en Zuidoost-Drenthe bedekte. 


Helenaveen – in het Brabants: d’n Ouwe Pil – werd gesticht rond 1853. De broers Jan en Nicolaas van de Griendt en G.W.J. Carp hebben toen de Maatschappij Helenaveen opgericht om het Peelgebied systematisch te ontginnen. Jan werd directeur van de maatschappijen speelde een centrale rol in de ontginning. Het veen werd afgegraven voor turfwinning, terwijl kanalen en wijken werden gegraven om het natte landschap toegankelijk te maken. 

De naam Helenaveen verwijst naar Helena Panis, de echtgenote Jan van de Griendt. Het achtervoegsel "veen" duidt op het veenlandschap waarin het dorp werd gesticht. 

Naast vervener was Jan ook fabrikant, aannemer, handelaar en politicus. Jan kocht nog meer veengebieden en liet voor de afvoer een kanaal graven die eveneens naar Helena werd genoemd - De Helenavaart. 

De onderneming bouwde een scheepswerf, een steenbakkerij en verbouwde akkerbouwproducten. Jan was lid van de Gemeenteraad, Provinciale Staten en het Waterschap.

Jan zijn zonen Eduard van der Griendt en Jozef van der Griendt hebben de Griendtsveen Turfstrooisel Maatschappij opgericht. Ze kochten o.a. het Amsterdamse Veld en de Dalerpeel. (Nu onderdeel van het Bargerveen) en kregen fabrieken in het Duitse Schöningsdorf en Papenburg.

Eduard en Jozef stichtten het dorp Griendtsveen


Het Veengebied in Zuidoost Drenthe werd eveneens in de 2e helft van de 19e eeuw aangekocht voor vervening. De Groninger industrieel Willem Albert Scholten, met veel fabrieken in binnen en buitenland was de nieuwe eigenaar van het gebied. Scholtens was vooral bekend om zijn aardappelmeel- en strokartonfabrieken. Hij wordt beschouwd als de eerste Nederlandse multinational.

Nabij het veengebied in Zuidoost Drenthe ontstond een dorp. Jan Evert, de zoon van Willem Albert noemde het dorp naar zijn moeder (de vrouw van W.A.) Klaassien van de Sluis. Zo kwam Klazienaveen aan zijn naam.

Willem Albert was mededirecteur van de latere Holland Amerika Lijn.

Jan Evert volgde zijn vader op. Ook hij zat net als Van der Griendt in de politiek. Hij was lid van de Gemeenteraad, Provinciale Staten en lid van de Eerste Kamer. Daarnaast was hij maatschappelijk zeer actief. Hij was stichter van een volkstuincomplex, een watersport vereniging en was initiatiefnemer van de Grunneger Sproak.

Ook Klazienaveen kreeg een kanaal. Het Scholtenskanaal werd naar de familie Scholtens genoemd.


Conclusie

Zowel Helenaveen als Klazienaveen zijn genoemd naar de vrouw van de vervener. In beide dorpen werd een watergang naar de familiegenoemd. Beide families hadden veel bijbanen en waren politiek en maatschappelijk actief.

Het moet haast wel dat beide families elkaar hebben ontmoet. In het Bargerveen waren ze immers buren en werkzaam in dezelfde handel (turfstrooisel).

maandag 27 juli 2026

Dwars door Brabant 4

 


Vandaag het ik mijn 4e etappe van Dwars door Brabant gelopen. Een tocht van 20 km van Ospel naar Helenaveen. Ik begon mijn tocht door Nationaal Park De Peel bij Het Buitencentrum


Bij het centrum kwam ik Wolfje tegen, een Siberische husky met één bruin en één blauw oog. Dit noemen ze in vaktermen Heterochromie. Dit komt ook bij mensen voor. Bijvoorbeeld bij David Bowie.











Hier maak ik geen grapjes over. Dat hebben anderen al gedaan.