Museum Klok & Peel

 

Dwars door Brabant 5

 

Helenaveen & Klazienaveen

Helenaveen en Klazienaveen delen een oorsprong in het uitgestrekte hoogveen dat ooit grote delen van Noord-Limburg en Zuidoost-Drenthe bedekte. 

Helenaveen – in het Brabants: d’n Ouwe Pil – werd gesticht rond 1853. De broers Jan en Nicolaas van de Griendt en G.W.J. Carp hebben toen de Maatschappij Helenaveen opgericht om het Peelgebied systematisch te ontginnen. Jan werd directeur van de maatschappijen speelde een centrale rol in de ontginning. Het veen werd afgegraven voor turfwinning, terwijl kanalen en wijken werden gegraven om het natte landschap toegankelijk te maken. 

De naam Helenaveen verwijst naar Helena Panis, de echtgenote Jan van de Griendt. Het achtervoegsel "veen" duidt op het veenlandschap waarin het dorp werd gesticht. 

Naast vervener was Jan ook fabrikant, aannemer, handelaar en politicus. Jan kocht nog meer veengebieden en liet voor de afvoer een kanaal graven die eveneens naar Helena werd genoemd - De Helenavaart. 

De onderneming bouwde een scheepswerf, een steenbakkerij en verbouwde akkerbouwproducten. Jan was lid van de Gemeenteraad, Provinciale Staten en het Waterschap.

Jan zijn zonen Eduard van der Griendt en Jozef van der Griendt hebben de Griendtsveen Turfstrooisel Maatschappij opgericht. Ze kochten o.a. het Amsterdamse Veld en de Dalerpeel. (Nu onderdeel van het Bargerveen) en kregen fabrieken in het Duitse Schöningsdorf en Papenburg.

Eduard en Jozef stichtten het dorp Griendtsveen

Het Veengebied in Zuidoost Drenthe werd eveneens in de 2e helft van de 19e eeuw aangekocht voor vervening. De Groninger industrieel Willem Albert Scholten, met veel fabrieken in binnen en buitenland was de nieuwe eigenaar van het gebied. Scholtens was vooral bekend om zijn aardappelmeel- en strokartonfabrieken. Hij wordt beschouwd als de eerste Nederlandse multinational.

Nabij het veengebied in Zuidoost Drenthe ontstond een dorp. Jan Evert, de zoon van Willem Albert noemde het dorp naar zijn moeder (de vrouw van W.A.) Klaassien van de Sluis. Zo kwam Klazienaveen aan zijn naam.

Willem Albert was mededirecteur van de latere Holland Amerika Lijn.

Jan Evert volgde zijn vader op. Ook hij zat net als Van der Griendt in de politiek. Hij was lid van de Gemeenteraad, Provinciale Staten en lid van de Eerste Kamer. Daarnaast was hij maatschappelijk zeer actief. Hij was stichter van een volkstuincomplex, een watersport vereniging en was initiatiefnemer van de Grunneger Sproak.

Ook Klazienaveen kreeg een kanaal. Het Scholtenskanaal werd naar de familie Scholtens genoemd.

Conclusie

Zowel Helenaveen als Klazienaveen zijn genoemd naar de vrouw van de vervener. In beide dorpen werd een watergang naar de familiegenoemd. Beide families hadden veel bijbanen en waren politiek en maatschappelijk actief.

Het moet haast wel dat beide families elkaar hebben ontmoet. In het Bargerveen waren ze immers buren en werkzaam in dezelfde handel (turfstrooisel).

Dwars door Brabant 4

 

Vandaag het ik mijn 4e etappe van Dwars door Brabant gelopen. Een tocht van 20 km van Ospel naar Helenaveen. Ik begon mijn tocht door Nationaal Park De Peel bij Het Buitencentrum

Bij het centrum kwam ik Wolfje tegen, een Siberische husky met één bruin en één blauw oog. Dit noemen ze in vaktermen Heterochromie. Dit komt ook bij mensen voor. Bijvoorbeeld bij David Bowie.

Hier maak ik geen grapjes over. Dat hebben anderen al gedaan.

Techniek met 'n Ziel

 

Vanmiddag heb ik in Neerkant museum Techniek met 'n Ziel bezocht. Tijdens mijn bezoek werd ik rondgeleid door een vrijwilliger van het museum. Hij demonstreerde diverse apparaten. Hieronder een fotoverslag.