Monument voor Pieter Raske

 

Op 29 april 2026 is in Vriescheloo een monument ter nagedachtenis aan Pieter Raske onthuld door wethouder Harm Jan Kuper. Op het bordje staat overleden in Bergen Belsen.

Pieter Raske is geboren te Vriescheloo op 9 juni 1915, omstreeks 20.30 uur. Zijn vader was arbeider Roelf Raske en zijn moeder Jantje Spa.

Op 1 februari 1941 is slager Pieter Raske in Bellingwolde getrouwd met Grietje Caesarina Kuiper uit Bellingwolde. Ze gingen wonen aan de Dorpsstraat 17 te Vriescheloo. Ze kregen twee kinderen. Roelf en Zwaantina (Tini). In de oorlog hadden ze Joodse onderduikers in huis. Jeizel, Frouke en Elie Kosses.

Het gezin van Pieter Raske werd verraden. Op 28 juni 1944 volgde een razzia. Jeizel werd tijdens de razzi doodgeschoten voor de ogen van zijn familie. Frouke en Elie kwamen om in Bergen-Belsen.

Onderaan iets meer over de familie Kosses.

Pieter Raske werd opgepakt. Daarna volgen strijdige berichten.

Pieter zou via de kampen Amersfoort, Vught en Neuengamme naar Bergen-Belsen gedeporteerd, alwaar hij op 31 mei 1945 zou zijn bezweken aan uitputting.

In de Winschoter Courant van 1946 hebben bovenstaande twee overlijdens advertentie van de familie gestaan. Daarin staat te lezen dat Pieter in maart 1945 in een concentratiekamp in Tjecho-Slowakije is overleden.

In de Staatscourant van 1950 staat 31 mei 1945 en Bergen-Belsen genoemd. 

In de systeemkaart staat over Pieter dat hij op 27 juni 1944 is gearresteerd door de landwachten Harm Jan Hamming (ex-postcommandant uit Veelerveen) en H. Kip landarbeider uit Bellingwolde. Volgens de kaart is Pieter overleden te Oranienburg.

Naar aanleiding van dit bericht heeft de gemeente Bellingwolde Pieter Raske in 1951 bijgeschreven in het overlijdensregister.

Tegen de twee landwachters werd voor hun daden in de tweede wereldoorlog respectievelijk levenslang en 15 jaar Rijkswerkinrichting geëist. (bron: Algemeen Handelsblad 11 maart 1947)

Familie Kosses

Jeizel Kosses is geboren te Oude Pekela op 14 december 1885, des voormiddags om 4 uur. Zijn ouders waren Benjamin Kosses en Rebekka Bloemendal.

Op 6 juni 1917 trouwde de 31 jarige veehandelaar Jeizel Kosses in Oude Pekela met de even oude Frouke Kosses (zelfde achternaam als Jeizel). Net als Jeizel waren hun beide vaders ook veehandelaar. De ene te Oude Pekela en de ander te Bellingwolde.

Op 21 augustus 1918 werd te Hoorn, gemeente Wedde hun zoon Benjamin geboren en op 16 augustus 1919 op de Wedderheide, gemeente Wedde hun zoon Elie. Zoon Heiman werd te Bellingwolde geboren op 18 oktober 1923.

Benjamin en Heiman zijn op 30 september 1942 te Auschwitz vermoord.

Jeizel werd zoals voormeld op 28 juni 1944 doodgeschoten. Hij is gecremeerd in Kamp Westerbork. Zijn urn is herbegraven op de Nederlands-Israëlietische begraafplaats te Diemen (veld U rij 15 graf 2)

Frouke Kosses is op 10 februari 1945 te Bergen-Belsen vermoord.

Elie Kosses is op 11 februari 1945 te Bergen-Belsen vermoord.

Ter hoogte van Hoofdweg 63 in Bellingwolde liggen herdenkingsstenen voor de familie Kosses.

Groot Frieslandpad - etappe 21

Vandaag heb ik etappe 21 van het Groot Frieslandpad gelopen. De etappe van Wedde naar Bellingwolde.

In Wedde kwam ik langs Beeldentaal.

De Vleermuizenbunker in Oud Wedderveen.

Een akker vol groenbemesters.

Het drama van Wedde.

Een informatiepaneel in Vriescheloo over het Hoefijzerproject.

Tuin in kerstsfeer

Korenmolen De Korenbloem

Er zijn meerdere scheldnamen voor de inwoners van Vriescheloo. eerappeldoggen, eerappeldroagers, tieken, eendekukens en gaanzekukens. De voorkeur van de inwoners gaat denk ik uit naar de laatste. Het dorpshuis draagt de naam 't Ganzenust, door het bos loopt het Ganzenpad en langs de weg staat deze bloembak.

Een deel van de route ging door het gebied van boswachterij Westerwolde. Dit gedeelte is genoemd naar oud burgemeester Engbert Drenth van Bellingwedde.

Hooghoudt heeft in Westerwolde 330 jeneverbesstruiken geplant. Een aantal daarvan staan in het Engbert Drenthbos.

Hulst met rode besjes past wel in deze periode van het jaar.

 

Op het terrein van camping In de Luwte staat een 100 jaar oude boerderij. In de balustrade is een gezicht verwerkt.

De Sluisweg

Ger's Ezelstal is omgedoopt tot een kerststal.

Vanaf 16 uur mogen de ezels de kerststal weer in.

Het kunstwerk Holsloot van Adri de Fluiter.

De Veendiepplassen is een eldorado voor de grote zilverreiger en de vele zaagbekken.

Sluis in het Veendiep.

Kringloop Oldschool in Rhederbrug werd vooral bekend door de TV uitzending "Typisch Bellingwolde".

Kazemat van het type S3a, gelegen op de O-lijn.

Het Kemperpark werd eind jaren 50 aangelegd. De waterpartij - waar ik als kind met mijn ouders naar toeging om te recreëren - werd in 1967 aangelegd. 

De Rigtersborg kan wel een likje verf gebruiken.

Het gemeentehuis van Bellingwolde werd in 1915 naast het oude gemeentehuis gebouwd. 

Dit kunstwerk in het Herdenkingsbankje is gemaakt door kunstenaar Anno F. Smith (1915-1990). Het wapen van de gemeente Bellingwolde overlapt het wapen van de gemeente Wedde.

Villa de Thee Tuin (Hoofdweg 162) was oorspronkelijk een rentenierswoning van burgemeester Simon Pompeus van der Tuuk annex raadhuis en later werd het hotelcafé (Willem van Dijk) Gemeentehuis.

In het MOW is tot 28 februari 2021 de tentoonstelling Sporen van het kunstcollectief 6kmperuur10mdiep te zien.

Een van de mooie villaboerderijen van Bellingwolde. Deze (Hoofdweg 165) is gebouwd in 1895.

De natuurtuin van Villa Vreeburg. In het pand zit atelier Het Oude Ambacht.

 

Deze rentenierswoning (Hoofdweg 244) is in 1909 gebouwd. Het is ontworpen door architect Antonius Theodorus van Elmpt.

Het eindpunt van mijn wandeling was de Magnuskerk in Bellingwolde.

Klik hier voor details van de wandeling.

Noaberpad - etappe 1b

Vandaag heb ik etappe 1b van het Noaberpad gelopen. De etappe van Oudeschans naar Bellingwolde. 

De etappe begon met een rondje om en door Oudeschans.

Ophaalbrug over de dode arm van de Westerwoldse Aa.

Op 11 december 2020 werd deze monumentale woonboerderij door brand verwoest.

Het Vestingmuseum.

Smederij De Smidse.

Natuurlijk heb ik het Dodenbastion bezocht. Jammer dat het onderhoud van de graven zo slecht is. Ze zijn voor een groot deel onleesbaar. 

Onder het wapen op het graf van de Deugtrijke Juffrouw Digna Maria van Bern staat het volgende wormenvers. 

Schoon Dat De Wormen nu 

Doorknagen en omringen 

Juffrouw D:Jongs Ligchaam 

beneden hier int Graff 

Zal togh eens met de vier 

en twintig Ouderlingen 

Weer bloeyen tot Gods Eer

en tot Aarons Staff.

De telefooncel- annex wachthuisje is nu een mini expositieruimte van scherven van oude potten. Vandaar de naam "Pottenkaaste".

Kunstwerk op de hoek Oudeschanskerweg - Voorstraat.

Net als Juanita in "t widde hoeske in Leutje Ulsda" mocht in het verleden in "t Widde hoeske" in Den Ham ook "de lange onderboksem oet" 😋

Renovatie van een monumentale boerderij van Hilvert Sassen, bekend van Typisch Bellingwolde.

Veldkamps Meuln is een stellingmolen uit 1855. De molen zag er haveloos uit. Gelukkig wordt de molen nu opgeknapt.

Smal bospad in het verlengde van de Boslaan.

De S3a Kazemat S07 ten zuiden van de Wymeersterbrug is aardig verzakt.

De Wymeersterbrug

Natuuroever in ontwikkeling in het B.L. Tijdenskanaal en de verbindingszone met Duitsland.

Grenspaal P 188 II is gemaakt van Bentheimer zandsteen. De "P" staat voor Pruisen.

In de Lethe liggen twee verdedigingswerken. De Flêch en de Redoute.

Staatsbosbeheer mag het infobord wel een keer schoonmaken.

De aanleg van een meanderende beek door de Lethe als ecologische verbindingszone met Duitsland.

Een pootafdruk van een ree.

Waakhond

Kunst in de Lethe.

Er is zelfs een Maria Kapel.

Een oude woonwagen.

De Joodse begraafplaats van Bellingwolde werd omstreeks 1881 in gebruik genomen. Er bevinden zich 14 grafstenen. In 2010 is er ter nagedachtenis aan de 37 joden uit Bellingwolde en Wedde, die in de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd en vermoord, een monument op de begraafplaats onthuld. Het ontwerp is van de Drentse kunstenaar Efraïm Milikowski.

Woonhuis in neorenaissancistische stijl van een voormalige villaboerderij. Het schuurgedeelte is afgebroken. Het voorhuis is in 1901 door de gebroeders Snater gebouwd in opdracht van H. Addens.

Met dank aan verboden knalvuurwerk 😪

Het Rechthuis in Bellingwolde is gebouwd in 1641.

Klik hier voor details van de 12,6 km lange wandelroute.